ಬಿಸು ಕಣಿ

ಭಾರತ ದೇಸೊಗ್ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಯುಗಾದಿ ಪೊಸವರ್ಸೊ. ಆಂಡ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಬಿಸು ಪರ್ಬ ಪೊಸ ವರ್ಸೊದ ಪರ್ಬ. ಯುಗಾದಿ ಕರಿದ್ ೧೫ ದಿನೊಕ್ಕು ಬಿಸು ಬರ್ಪುಂಡು. ಸೌರಮಾನ ಯುಗಾದಿಲಾ ಬಿಸುಲಾ ಒಂಜೇ ಆಪುಂಡು. ಪಗ್ಗು (ಎಪ್ರಿಲ್) ತಿ೦ಗೊಲ್ಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಈ ಪರ್ಬ ಬೆನ್ನಿದಕ್ಲೆಗ್ ಒ೦ಜಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ೦ಚಿನ ಪರ್ಬ. ಭಾರತೀಯ ಪದ್ಧತಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ನಮೂನೆದ ಕಾಲಗಣನೆ ಉಂಡು. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸೌರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ. ಭೂಮಿಗ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರ್ಯೆರೆ ಚಂದ್ರಗ್ 29.25 ದಿನ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಅಂಚ ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ 12 ಸುತ್ತು ಬನ್ನಗ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ ಆಪುಂಡು. ಈ ಸುತ್ತುನು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡೊಂದು ಮಲ್ಪುನ ಕಾಲಮಾನ ಪದ್ಧತಿನ್ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆಂಡ, ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯಗ್ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುಂಡು. ಸೂರ್ಯಗ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರೊಡಾಂಡ ಭೂಮಿಗ್ 365.25 ದಿನ ಬೋಡು. ಅವುಲಾ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ. ನೆನ್ನ್ 12 ವಿಭಾಗ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊಗು ಒಂಜಿ ರಾಶಿ ಪಂಡೆರ್. ಒಂಜಿ ರಾಶಿಡ್ದ್ ಕುಡೊಂಜಿ ರಾಶಿಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡು. ಈ ಪದ್ಧತಿನ್ ಸೌರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಪನ್ಪೆರ್.[೧]

ಪರಿವಿಡಿ

ತುಳು ನಿಘಂಟುಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ತುಳು ನಿಘಂಟು, ೧೯೯೭[Tulu Lexicon] ಸಂಪುಟ ೫, ಪುಟ ೨೩೨೮, ಸಂಪುಟ ೬, ಪುಟ ೨೮೧೪ಡ್ ಬಿಸು (bisu), ವಿಷು (vishu) ಸೌರಮಾನ ಯಗಾದಿ; ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ. ತುಳು ನಿಘಂಟುಕಾರೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ, ಸೌರಮಾನೊದ ಯುಗಾದಿದಾನಿ(ಪೊಸ ವರ್ಸೊದ ಸುರುತ್ತ ದಿನೊತ್ತಾನಿ)ಲಕ್ಕಿನ ಕೂಡಲೇ ದೇವೆರೆನ ಎದುರುಡು ದುಂಬುನಾನಿ ಜೋಡಿತ್ತಿನ ಸ್ವಸ್ತಿಕೊ, ತರಕಾರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಆಲಫಲೊ ವಸ್ತುಲು, ಕನ್ನೆಟಿ, ಬಂಗಾರ್ ಚಿಂಚಿತ್ತಿನ ಮಂಗಲ ವಸ್ತುಲು ಇಂದೆನ್ ಪೂರ ತುಲಸಿಕಟ್ಟೆದಲ್ಪ ದೀಡ್ದ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಆಚರಣೆ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (ಕನ್ನಡ - ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ನಿಘಂಟುಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

 
ಬಿಸುಕಣಿ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಕನ್ನಡ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು, ೧೯೭೩. ಸಂಪುಟ ನ-ಮ ಪುಟ ೧೧೯೨. ಬಿಸುಗದಿರ - ಕದಿರ್ - a hot ray. ಬಿಸುಗದಿರ ಪಂಡ ಸೂರ್ಯ- the sun. ವಿಷು visu. ನಿಘಂಟುಕಾರೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ, ಬೆಚ್ಚದ ಕಿರಣೊ ಇಪ್ಪುನಾಯೆ, ಸೂರ್ಯೆ ಅರ್ಥೊ ಉಂಡು. ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ಸೂರ್ಯೆ ಭೂಮಧ್ಯೊ ರೇಖೆಗ್ ಬರ್ಪೆ. ಅಂಚಾದ್ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಈ ದಿನೊ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊ. ಪೊಸ ಕುರಲ್‍ಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಈ ದಿನನೇ ಪಾಡುವೆರ್.

ತುಳು ತಿಂಗೊಲು/ಸೌರಮಾನ ತಿಂಗೊಲುಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ತುಳುವೆರೆಗ್ ತಿಂಗೊಲು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮೊನ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರಗ್ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷೊ. ಜನವರಿ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು.

  1. ಪಗ್ಗು (ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ) ವಸಂತ ಋತು
  2. ಬೇಸ (ಮೇ-ಜೂನ್) ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತು
  3. ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್-ಜುಲೈ) ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತು
  4. ಆಟಿ (ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್) ವರ್ಷ ಋತು
  5. ಸೋನ (ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ವರ್ಷ ಋತು
  6. ನಿರ್ನಾಲ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಶರತ್ ಋತು
  7. ಬೊಂತ್ಯೆಲ್/ಬೊಂತಿಂಗೊಲು (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ್) ಶರತ್ ಋತು
  8. ಜಾರ್ದೆ/ಜಾರ್ತೆ (ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ) ಹೇಮಂತ ಋತು
  9. ಪೆರಾರ್ದೆ (ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ) ಹೇಮಂತ ಋತು
  10. ಪೊನ್ನಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್) ಶಿಶಿರ ಋತು
  11. ಮಾಯಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್) ಶಿಶಿರ ಋತು
  12. ಸುಗ್ಗಿ (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್) ವಸಂತ ಋತು

ಪಗ್ಗು ಸೌರಮಾನೊದ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳುವೆರೆಗ್ ವರ್ಸೊದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು ಸುಗ್ಗಿ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ತುಳುವರೆಗ್ ಮಾಂತ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಪರ್ಬೊದ ತಿಂಗೊಲು ಆಪುಂಡುಂದು ತುಳುವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ದ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ತುಳುವೆರ್ ಭೂತೊಗ್ ತಂಬಿಲ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. ಪದ್ರಾಡ್ ರಾಶಿಲೆನ ಆಧಾರೊಡು ತುಳುವೆರ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಿಸಬೆರ್. ತುಳುವೆರ್ ಅಮಾಸೆ ಪುಣ್ಣಮೆನ್ ನಂಬುದು ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ದ್ ನಾನೊಂಜಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ನಡುಟು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಒಂಜಿ ಅಮಾಸೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜೆಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಮಾಸೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುಣ್ಣಮೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ನಡಪ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಡುಲಾ ಹೆಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಈ ವರ್ಸೊದ ಬಿಸುಪರ್ಬೊನು(೨೦೧೪) ರಡ್ಡ್ ದಿನೊ ಆಚರಿಸಯರಾಂಡ್. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಜನವರಿ ೧೪ ದಾನಿ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮೇಶ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಲಾ ೧೪ಗೇ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿತ್ತ ಮನತಾನಿ ಬಿಸು ಪರ್ಬೊ.

  1. ಪಗ್ಗು/ಮೇಷ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  2. ಬೇಸ/ವೃಷಭ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  3. ಕಾರ್ತೆಲ್/ಮಿಥುನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಬೇಸ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  4. ಆಟಿ/ಕಟಕ/ಕರ್ಕಾಟಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಕಾರ್ತೆಲ್ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  5. ಸೋಣ/ಸಿಂಹ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  6. ನಿರ್ನಾಲ/ಕನ್ಯಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  7. ಬೊಂತ್ಯೆಲ್/ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ನಿರ್ನಾಲ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  8. ಜಾರ್ದೆ/ವೃಶ್ಚಿಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಬೊಂತ್ಯೆಲ್ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  9. ಪೆರಾರ್ದೆ/ಧನು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಜಾರ್ದೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  10. ಪೊನ್ನಿ/ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಪೆರಾರ್ದೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  11. ಮಾಯಿ/ಕುಂಭ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಪೊನ್ನಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
  12. ಸುಗ್ಗಿ/ಮೀನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]

ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಆಜಿ ರುತುಕ್ಕುಲುಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಚಾಂದ್ರಮಾನೊನು ಆಧರಿತೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊಡು ಆಜಿ ರುತುಕ್ಕುಲು ಬರ್ಪುಂಡು.

  1. ವಸಂತ(ಚೈತ್ರ, ವೈಶಾಖ)
  2. ಗ್ರೀಷ್ಮ(ಜೇಷ್ಠ, ಆಷಾಢ)
  3. ವರ್ಷ(ಶ್ರಾವಣ, ಭಾದ್ರಪದ)
  4. ಶರತ್(ಆಶಱವಯುಜ, ಕಾರ್ತಿಕ)
  5. ಹೇಮಂತ(ಮಾರ್ಗಶಿರ, ಪುಷ್ಯ)
  6. ಶಿಶಿರ(ಮಾಘ, ಫಾಲ್ಗುಣ)

ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ/ಸಿಂಗಿಡಿಗೆಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದೊದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊನೆ ತಿಂಗೊಲ್ದೊದ್ಯೆ. ಈ ದಿನೊ ಇಲ್ಲಡೆದ ಯಜಮಾನೆ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಏರೆಗ್ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದೊದ್ಯೆದಾನಿ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕೊರೊಂದೇ ಇಪ್ಪೊಡಾಪುಂಡು. ಸಿಂಗಡಿಗೆದಾನಿ ಏರಾಂಡಲಾ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ಪುನ ಇತ್ತ್ಂಡ ದೆತ್ತೊನುವೆರ್. ಸಿಂಗಡಿಗೆದಾನಿ ಪೊಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ದೀಡೊನುಜೆರ್.


ಬಿಸುಕಣಿಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

 
ಬಿಸು ಕಣಿ

ಕನಿ ಪಂಡ ಕಾಣಿಕೆಂದ್ ಅರ್ಥೊ. ತುಳುವೆರ್ ಬಿಸು ಪರ್ಬದಾನಿ ಮನ್ಪುನ ಒ೦ಜಿ ಆಚರಣೆ. ತೋಟ ಡ್ ಬುಳಿಯಿನ೦ಚಿನ ಫಲ ಪುಷ್ಪಲೆನ್, ಕ೦ಡ ಡ್ ಬುಳೆಯಿನ ಬಾರ್ ಬುಕ ಬೇತೆ ಬುಳೆನ್ ಇಲ್ಲದ ದೇವೆರೆ ಕೋಣೆಡ್ ದೀದ್ ಅಯ್ಕ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಫಲಪುಷ್ಪ ಬುಕ ಬಾರ್ ಧ್ಯಾನ್ಲೆನ ರಾಶಿನ್ 'ಬಿಸು ಕಣಿ' ಪ೦ಡ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಿಸು ತಾನಿ ಬೊಲ್ಪು ಲಕ್ಕಿನೊಟ್ಟಿಗೆನೆ 'ಬಿಸು ಕಣಿ' ನ್ ತೂವುಡು ಪನ್ಪಿನ ಒ೦ಜಿ ಸ೦ಪ್ರದಾಯ ತುಳು ನಾಡ್ ಡ್ ನಡತೊ೦ದು ಬತ್ತ್ ದ್೦ಡ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ಬೊಲ್ಪೊಲ್ಪುಗು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದಲ್ಪ ಅತ್ತಂಡ ಬೂತೊದ ಚಾವಡಿಡ್ ಒಂಜಿ ಮಣೆ ದೀಡ್ದ್, ಬರಿಟ್ಟೊಂಜಿ ಕಾಲ್ದೀಪೊ ದೀಡ್ದ್, ಮಣೆತ ಮೇಲ್ಡ್ ಜೋಡು ಇರೆ ಪಾಡ್ದ್, ಜೋಡಿ ಇರೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪರ್ಂದ್, ಪೂವು, ಪಿಂಗಾರೊ, ಬಣ್ಣೊ-ಬಂಗಾರ್, ತರಕಾರಿ, ಅಯಿತ್ತ ನಡುಟು ಕನ್ನೆಟಿ ದೀಡ್ದ್ ಕೈ ಮುಗಿಪ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿ ಇಲ್ಲದ ಉಲಾಯಿ ಅಡ್ಪಿಲ್ಲದ ಕನ್ನಿಕಂಬೊದಲ್ಪ ಬಿಸುಕಣಿ ದೀಡುವೆರ್. ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಾಂಡ ಪ್ರತೀ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೂತೊದ ಕೊಟ್ಯಡ್ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. ಅಂಚನೆ ಬಿಸುತ್ತ ದುಂಬುನಾನಿ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುವೆರ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ದುಂಬುನಾನಿದ ಪೂ-ನೀರ್ ತಪ್ಪದ್ ಪೊಸ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುವೆರ್. ಜೋಡು ಇರೆಟ್ಟ್ ಸುತ್ಯೆ ದೀಡ್ದ್ ಅಯಿತ್ತ ಬರಿಟ್ ದೀಪೊ ದೀಡುವೆರ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ಬೂತೊಗು ಇಂದುವೇ ಸಂಬಿಲೊ. ಉಂದುವೇ ಸಮ್ಮಾನೊ.

ಬಿಸುಕಣಿದ ತೊಂತೆ ತರಕಾರಿನ್ ಜಾರದ ಅಯಿತ್ತ ಮಲ್ಲಮಲ್ಲ ಕುಂಬುಡೊ, ಕೆಂಬುಡೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿನ್ ದನಿಕ್ಕುಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ಕೊಂಡೊದು ಪೋಪೆರ್. ದನಿಕ್ಕುಲೆನ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆದಲ್ಪ ದೀಡ್ದ್ ದನಿಕ್ಕುಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತುವೆರ್. ಇಂಚನೆ ದನಿಕ್ಕುಲೆನಾಡೆ ಮಾಂತ ಒಕ್ಕೆಲ್ ಇಲ್ಲಡೆದಕುಲು ಬುಲೆಕಾಣಿಕೆ ಕೊಂಡೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್.

ಕಾರ್ ಪತ್ತುನೆಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಬಿಸುತಾನಿ ಕಾಂಡೆ ಲಕ್ಕ್ದ್ ಮಾತೆರ್ಲ ತರೆಕ್ ಮೀದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ತುತ್ತ್ದ್, ಕಣಿತ ದುಂಬು ಬತ್ತ್ದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯುವೆರ್. ಕನ್ನಡಿಡ್ ಮಾತೆರ್ಲ ತನ್ಕುಲೆನ ಮೋನೆ ತೂಪೆರ್. ಪೊಸ ವರ್ಸ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಕೊರಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಮದಿಪು ಪನ್ಪೆರ್. ಗಂದದ ಬೊಟ್ಟು ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲಡುಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಶೀರ್ವಾದ ನಟ್ಟೊನುವೆ. ರ್ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಬಿಸು ಪಂಡ ಪೊಸ ವರ್ಸ ಆಯಿನೆರ್ಡ್ ಹಿರಿಯಕ್‍ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತ್ದ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೆತೊನುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಕಾರ್ ಪತ್ತ್ ನೆಕ್ ಹಿರಿಯಕುಲು ಉಡುಗೊರೆಲಾ ಕೊರುಪ್ಪೆರು. ಪೊಸವರ್ಸ ಆಯಿನೆರ್ದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ.

ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಕಂಡದ ಬೇಲೆಗಾದ್ ಕಾಂಡೆ ಬೇಗ ಲಕ್ಕ್ ದ್ ಎರುಲೆನ್ ದೇರೊಂದು ಪೋದು ಏರು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಬರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಬಿತ್ತುವೆರ್ . ಐಕ್ ನಮ್ಮ ತುಳುವೆರ್ನ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಸಬ್ದೊನೇ " ಕೈ ಬಿತ್ತ್ ಬಿತ್ತುನ " ಪಂದ್ . ಕೂಡು ಕಟ್ಟ್ ದ ದುಂಬುದ ಇಲ್ಲಡ್ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ಮೋಕೆ ದಿಂಜಿದಿತ್ತ್ಂಡ್ . ಈ ಬಿಸುತ ಪೊರ್ತುಡೆ ಕಣಿ ದೀದ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತ ಕಿರಿಯೆರ್ಲ ಪ್ರಾಯದಕ್ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತದ್, ಎಡ್ಡೇಪುನು ನಟ್ಟೊ೦ದಿತ್ತೆರ್

ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ವನಸ್ಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಬಿಸುತ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಲಾಯಕ್‌ದ ವನಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಬೀಜ ಪಾಡ್ದಿನ ಪಾಯಸ ಆನಿದ ವಿಶೇಷತೆ. ತೌತೆ ಪುಳಿ ಕಜಿಪು, ಕಡ್ಲೆ ಗಸಿ, ಮಣೊಲಿ ಆಜಾಯ್ನ, ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ / ಪದೆ೦ಜಿ ಪಾಯ್ಸ ಕಮ್ಮಿಡ್ ಇಪ್ಪು೦ಡು.

ಬಿಸುತಾನಿ ಮೂಡೆಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಬಿಸುತಾನಿ ತುಳುವೆರ್ನ ಮಾತಾ ಇಲ್ಲಡ್ಲ ಮನ್ಪುನ ಅಡ್ಯ - 'ಮೂಡೆ'. ಪೆಲತ ಇರೆನ್ ಕುತ್ತ್ ದ್ ಅತ್ತ೦ಡ ಬಾರೆದ ಇರೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಮನ್ಪಿನ ಮೂಡೆಡ್ ಅಡ್ಯನ್ ಬೈಪಾವೆರ್. ಮೂಡೆ ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ತಿನ್ಪುನ ಒ೦ಜಿ ಪದ್ಧತಿ ಲೆಕ ನಡತೊ೦ದ್ ಬತ್ತ್ ದ್೦ಡ್. ಪೇ೦ಟೆ ಡ್ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಕಮ್ಮಿಯಾವು೦ದಿತ್ತ್೦ಡ್ಲ ಊರುಡ್, ತರವಾಡ್ ಡ್ ಉ೦ದು ನಡತೊ೦ಡು ಬತ್ತಿ೦ಡ್.

ತುಳುವೆರೆ ಬೇಸಾಯೊ ಕ್ರಮೊಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಆನಿ ಕಾಂಡೆ ಬೇಗ ಲಕ್ಕ್ ದ್ ಎರುಲೆನ್ ಕಂಡೊಗು ದೇರೊಂದು ಪೋದ್ ಎರು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಬರೆ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಬರೆ ಪಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುವೆರ್ ಅಯಿನ್ ಕ್ಯೆಯ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಬಿಸು ಬುಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಬೆನ್ನಿ, ಬೇಸಾಯ ಮನ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಬಿಸು ಒ೦ಜಿ ವಿಶೇಷ ದಿನ. ತುಳುವೆರೆ ಪೊಸ ವರ್ಷ ಬಿಸುತಾನಿ ಸುರು ಆಪುನೆರ್ದಾರ ಆನಿ ಬೆನ್ನಿ ಮನ್ಪುನಕ್ಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಸುರು ಮನ್ಪೊಡು. ಈ ದಿನನೇ ಬೆನ್ನಿದಕ್ಲ್ ಎರುಲೆನ್ ಕ೦ಡಗ್ ಲೆತೊ೦ದ್ ಪೋದ್ ಅಡತ್ತ್ ದ್ ಕೈ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುವೆರ್.

ಬಿಸುತಾನಿ ದಾನಧರ್ಮಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

ಬಿಸುತಾನಿ ಬಡ ಬಗ್ಗೆರೆಗ್ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಪಜೆ/ ಕುರುವೆ ಮಾರುನಕ್ಲ್ ಬತ್ತ್೦ಡ ಅಕ್ಲ್ ಮಾರುನ ಕುರುವೆಗ್ ಬದಲ್ ಬಿಸುತ ಮೂಡೆ ಅತ್ತ೦ಡ ಉರ್ದುದ ದೋಸೆ ಕೊರೊ೦ದಿತ್ತೆರ್ಗೆ. ಇ೦ಚಿತ್ತಿನ ಬಿಸು ಪರ್ಬ ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಅತ್ತ೦ದೆ ನೆರೆಕರೆತ್ತ ಕೇರಳಡ್ ಬುಕ ತಮಿಳ್ನಾಡ್ ಡ್ಲ ಆಚರಿಸಾಬೆರ್. ಕೇರಳ ಡ್ ಈ ಪರ್ಬನ್ 'ವಿಷು' ಪ೦ಡ್ ದ್ ಆಚರಿಸಾಬೆರ್.

ಉಲ್ಲೇಕೊಸಂಪೊಲಿಪುಲೆ

"https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=ಬಿಸು&oldid=71328"ರ್ದ್ ದೆತೊನ್ನಂಚಿನ